Teodor Kalide

Dlaczego o nim piszemy

Nasza firma mieści się przy ul. Teodora Kalidego 69 w Chorzowie. Patronem tej ulicy jest Teodor Kalide – rzeźbiarz, który urodził się w jednym z pierwszych domów powstającej osady hutniczej. Przy tej samej ulicy stoi zabytkowy dom jego urodzenia.

Jego droga – od praktyki w hucie i modelarni odlewni, przez berlińską akademię, po rzeźby rozsiane dziś po Europie – jest kawałkiem historii miasta, w którym pracujemy.

Kalendarium życia

1. 1801

   Urodziny w Królewskiej Hucie

   Przychodzi na świat 8 lutego, w jednym z pierwszych budynków powstającej Królewskiej Huty – dzisiejszego Chorzowa. Jest synem inspektora hutniczego Gottlieba Kalide i Charlotty Wilhelminy z domu Beck, pochodzącej z Nakła Śląskiego.

2. 1817

   Od huty do modelarni

   Po szkole brackiej w Królewskiej Hucie i gimnazjum w Gliwicach przerywa naukę i zaczyna pracę jako elew w hucie „Królewskiej”, a następnie w modelarni Królewskiej Odlewni Żeliwa w Gliwicach.

3. 1819

   Akademia w Berlinie

   Wyjeżdża do Berlina, gdzie uczy się w Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych pod okiem Johanna Gottfrieda Schadowa i Christiana Daniela Raucha.

4. 1824

   Lwy i kontrakt z odlewnią

   Wystawia w Berlinie gipsowe modele lwa śpiącego i czuwającego – one przynoszą mu sławę mistrza w rzeźbieniu zwierząt. W tym samym roku zawiera kontrakt z gliwicką odlewnią: przesyła z Berlina modele, według których powstają formy odlewnicze, a jego prace wchodzą do katalogu wyrobów.

5. 1836

   „Chłopiec z łabędziem”

   Powstaje jego najbardziej rozpoznawalna rzeźba, odlewana potem w wielu egzemplarzach. Jeden z nich do 1912 roku stał przy fontannie na rynku w Królewskiej Hucie, a dziś znajduje się na chorzowskim Placu Matejki. Inne trafiły m.in. do Gliwic, Mińska, Czeladzi oraz do królewskiej rezydencji Osborne House na wyspie Wight.

6. 1848

   „Bachantka na panterze” i koniec kariery

   Model rzeźby zostaje odczytany przez dwór królewski jako alegoria Wiosny Ludów. Dwór rezygnuje z dalszych zleceń, co przerywa dobrze rozwijającą się karierę rzeźbiarza.

7. 1852

   Pomnik Redena w Królewskiej Hucie

   Na 50-lecie uruchomienia pierwszego wielkiego pieca w hucie „Królewskiej” staje jego pomnik Friedricha Wilhelma von Redena. Monument zniszczono w 1939 roku, odbudowano rok później i ponownie usunięto w 1945. W 2002 roku na Placu Hutników odsłonięto rekonstrukcję autorstwa Augusta Dyrdy.

8. 1863

   Śmierć w Gliwicach

   Umiera 23 sierpnia w Gliwicach, gdzie mieszkał u brata. Został pochowany na Cmentarzu Hutniczym; jego grób odrestaurowano w 2005 roku.

Gdzie zobaczyć jego prace na Śląsku

• Chorzów, Plac Matejki – „Chłopiec z łabędziem”
• Chorzów, Plac Hutników – rekonstrukcja pomnika Friedricha Wilhelma von Redena
• Gliwice – „Chłopiec z łabędziem”, „Lew czuwający” przy Willi Caro oraz grób rzeźbiarza na Cmentarzu Hutniczym
• Bytom, Rynek – „Lew śpiący”
• Bytom-Miechowice – „Madonna z Dzieciątkiem” w kościele św. Krzyża